بازار نفت روی لبه بحران؛ معمای آرامش شکننده در سایه تنگه هرمز

به گزارش خبر ویژه، گزارش مدرن دیپلماسی، به کالبدشکافی یکی از بزرگ‌ترین آزمون‌های انرژی در تاریخ معاصر می‌پردازد: «تاب‌آوری شکننده بازار جهانی نفت در برابر جنگ چهارماهه ایران و محدود شدن کشتیرانی در تنگه هرمز».

این گزارش استدلال می‌کند که جهان اگرچه از نخستین موج بحران عبور کرد، اما این عبور نه به معنای پایان خطر، بلکه نشانه مصرف شدن بخشی مهم از سپر ایمنی انرژی جهان است؛ سپری که اگر پیش از بازسازی کامل، با یک شوک تازه روبه‌رو شود، می‌تواند اقتصاد جهانی را با بحرانی عمیق‌تر مواجه کند.

در مرکز این بحران، تنگه هرمز قرار داشت؛ شاهرگ باریکی که حدود یک‌پنجم نفت خام و فرآورده‌های نفتی تجارت‌شده جهان از آن عبور می‌کند و هر اختلالی در آن، مستقیماً به نگرانی‌های امنیت انرژی، جهش قیمت‌ها و بی‌ثباتی بازار‌های جهانی گره می‌خورد. جنگ چهارماهه ایران، پس از محدود شدن کشتیرانی در هرمز در واکنش تهران به حملات نظامی آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، بزرگ‌ترین اختلال عرضه نفت در تاریخ معاصر را رقم زد؛ اختلالی که در اوج خود، بنا بر برآورد آژانس بین‌المللی انرژی، روزانه حدود ۱۴ میلیون بشکه نفت را از مدار عرضه خارج کرد.

نویسنده ابعاد این بحران و پیامد‌های پنهان آن را در سه محور کالبدشکافی می‌کند:

یک: شوک بی‌سابقه؛ هرمز چگونه بازار نفت را تا مرز بحران برد؟

تنگه هرمز در این بحران بار دیگر نشان داد که تنها یک مسیر دریایی نیست؛ بلکه نقطه تمرکز امنیت انرژی جهان و یکی از حساس‌ترین اهرم‌های ژئوپلیتیکی در اقتصاد بین‌الملل است. محدود شدن کشتیرانی در این گذرگاه، به‌سرعت زنجیره عرضه نفت را تحت فشار قرار داد و نگرانی از یک بحران طولانی‌مدت انرژی را در بازار‌های جهانی افزایش داد.

در اوج جنگ، خروج روزانه حدود ۱۴ میلیون بشکه نفت از مدار عرضه، بازار را با شوکی تاریخی مواجه کرد. نفت برنت برای مدتی تا حدود ۱۲۶ دلار در هر بشکه بالا رفت و بسیاری از تحلیلگران از احتمال شکل‌گیری یک بحران پایدار سخن گفتند. با این حال، اقتصاد جهانی برخلاف انتظار اولیه، فرو نپاشید. با بازگشت تدریجی اعتماد به بازارها، قیمت نفت نه‌تنها از اوج بحران عقب نشست، بلکه حتی به زیر سطح پیش از جنگ سقوط کرد.

منبع: اقتصاد 24