اقدام معنادار عراقچی قبل از سفر رئیسجمهور چین به آمریکا
کوروش احمدی گفت: اطلاعیه وزارت خارجه چین درباره دیدار دو وزیر خارجه، از تغییر نسبی در لحن و تاکیدات پکن حکایت دارد.
به گزارش خبرویژه، کوروش احمدی گفت: اطلاعیه وزارت خارجه چین درباره دیدار دو وزیر خارجه، از تغییر نسبی در لحن و تاکیدات پکن حکایت دارد. چین اینبار روی سه محور مهم تمرکز کرده است؛ نخست، آمادگی برای ایفای نقش سازندهتر در کمک به برقراری صلح در منطقه خلیجفارس و حمایت از حقوق و منافع مشروع ایران؛ دوم، تاکید روشنتر بر بازگشایی هرچه سریعتر تنگه هرمز و تضمین عبور امن و بدون مانع از آبراههای بینالمللی و زنجیرههای انرژی و تامین؛ و سوم، اشاره به ناکافیبودن ساختار امنیتی خاورمیانه و ضرورت اصلاح و تقویت آن.
سفر وزیر خارجه ایران به پکن را میتوان در چارچوب تلاش تهران برای فعالسازی دیپلماسی شرکای راهبردی و ایجاد ظرفیتهای جدید در برابر فشارهای واشنگتن ارزیابی کرد، آنهم در شرایطی که چین با فاصله از میانجیگری رسمی، در پی مدیریت ریسکهای ناشی از ناامنی مسیرهای انرژی و جلوگیری از تغییر نامطلوب موازنه ژئوپلیتیک منطقه است.
این روند، بازتاب رقابت قدرتهای بزرگ بر سر شکلدهی به ترتیبات امنیتی پس از بحران در خاورمیانه است. کوروش احمدی، دیپلمات پیشین ایران در سازمان ملل و کارشناس ارشد روابط بینالملل در پاسخ به پرسش نخست «اعتماد» درباره اهمیت و نتایج سفر اخیر عباس عراقچی به پکن و تماسهای او با وزیر خارجه ترکیه و مقام پاکستانی در حضور وانگیی، گفت: «باتوجه به اینکه تجاوز علیه ایران حدود ۱۶ ماه پیش آغاز شد، طبیعی است که ایران در این مدت تماسهای بیشتری با کشورهای دوست داشته باشد. با این حال، میتوان گفت تماسهای ایران و چین در سطح مقامهای عالیرتبه، کمتر از حد انتظار بوده است.» این دیپلمات پیشین افزود: «در این مدت، تماسها عمدتا به سفر آقای عراقچی به پکن در اردیبهشت و دیدار وزیران خارجه ایران و چین در حاشیه نشستی در بیشکک در تیر ماه محدود بوده است. در نشستهای اخیر سران سازمان همکاری شانگهای و بریکس نیز، با وجود حساسیت شرایط، ملاقات رسمی دوجانبهای میان روسایجمهور ایران و چین انجام نشد.» احمدی در ارزیابی نتایج سفر اخیر رییس دستگاه دیپلماسی کشورمان گفت: «اطلاعیه وزارت خارجه چین درباره دیدار دو وزیر خارجه، از تغییر نسبی در لحن و تاکیدات پکن حکایت دارد. چین اینبار روی سه محور مهم تمرکز کرده است؛ نخست، آمادگی برای ایفای نقش سازندهتر در کمک به برقراری صلح در منطقه خلیجفارس و حمایت از حقوق و منافع مشروع ایران؛ دوم، تاکید روشنتر بر بازگشایی هرچه سریعتر تنگه هرمز و تضمین عبور امن و بدون مانع از آبراههای بینالمللی و زنجیرههای انرژی و تامین؛ و سوم، اشاره به ناکافیبودن ساختار امنیتی خاورمیانه و ضرورت اصلاح و تقویت آن.» این کارشناس ادامه داد: «چین از ایران و امریکا خواسته خویشتندار باشند، در اسرع وقت به یادداشت تفاهم اسلامآباد بازگردند، سازوکار مذاکراتی را برمبنای توافقهای پیشین بازسازی کنند و درباره موضوعات مورد نگرانی طرفین وارد گفتوگوهای محتوایی شوند. پکن همچنین بر گفتوگو با کشورهای خلیجفارس و جلوگیری از گسترش تنش به یمن و دریای سرخ تاکید کرد: «اینبار اطلاعیه چین صراحت بیشتری دارد و در مقایسه با مواضع قبلی پکن، نکات روشنتر و کمسابقهتری در آن دیده میشود. لحن بیانیه در مجموع از سرخوردگی چین نسبت به طولانی شدن بیش از حد جنگ ایران و امریکا و زیانهای ادامه آن برای منافع چین حکایت دارد. از همین رو تکرار موضع چین درباره هرمز اهمیت ویژهای خواهد داشت. پکن از ۳۱ مارس و در بیانیه مشترک با پاکستان، موضع مشخصی درباره بازگشت هرچه سریعتر عبور عادی از تنگه هرمز داشته و این موضع را چند بار تکرار کرده؛ با این تفاوت که اینبار آن را صریحتر به کلیت جنگ و ضرورت پایان دادن به تنش پیوند زد.» احمدی ادامه داد: «زمانبندی سفر آقای عراقچی به پکن، در آستانه سفر رییسجمهور چین به امریکا نیز مهم است. همچنین گفتوگوی تلفنی وزیر خارجه چین با وزیر خارجه امریکا در روز بعد نیز اهمیت دارد. چین از این مسیر، بهنوعی قدرتنمایی کرده و نفوذ خود بر ایران را به رخ امریکا کشیده است.»