مهمترین معیار سنجش سلامت خواب
ثبات و نظم در زمان خواب و بیداری نقش بسیار مهمتری در سلامت عمومی، عملکرد شناختی و طول عمر نسبت به تعداد ساعات خواب دارد.
به گزارش خبر ویژه، متخصصان پزشکی سالهاست بر هفت تا هشت ساعت خواب شبانه تاکید میکنند، اما یافتههای علمی جدید نشان میدهند اینکه «چه زمانی» میخوابیم و چقدر به برنامه خواب خود پایبندیم، تاثیری بسیار عمیقتر از «مدت زمان» خواب بر سلامت دارد.
به گزارش فرارو به نقل از بیگ تینک، در دنیای پژوهشهای علوم پزشکی و رفتاری، دانشجویان دانشگاه همواره یکی از محبوبترین و در دسترسترین گروههای انسانی برای انجام آزمایشهای علمی به شمار میروند. آنها که در پردیسهای دانشگاهی زندگی میکنند و با انگیزههایی مانند کارتهای هدیه یا مزایای کوچک برای مشارکت در تحقیقات ترغیب میشوند، بیش از هر قشر دیگری در تاریخ مورد بررسی قرار گرفتهاند.
نتایج همین مطالعات دانشگاهی بارها جرقههای اولیهای را برای تحقیقات گستردهتر در جمعیت عمومی روشن کرده است. یکی از جدیدترین و جریانسازترین ایدههای علمی که از دل همین پژوهشها سر برآورده، این نظریه است که «منظم خوابیدن» برای حفظ شادابی، عملکرد بهینه مغز و سلامت عمومی بدن، نقشی به مراتب حیاتیتر از «طولانی خوابیدن» ایفا میکند.
خوابهای آشفته دانشجویی؛ سرآغاز یک کشف بزرگ
دانشجویان به واسطه شبزندهداریهای مکرر، برنامههای درسی متغیر و تغییرات مداوم در ساعت بیداری، ایدهآلترین نمونه آماری برای بررسی بینظمی خواب محسوب میشوند. اندرو جی. کی. فیلیپس و ویلیام ام. کلرکس مدتی کوتاهی پیش مطالعه دقیقی را با مشارکت ۶۳ دانشجوی تماموقت مقطع کارشناسی در کالج هاروارد کلید زدند. هدف اصلی این دو پژوهشگر آن بود که دریابند آیا «نظم خواب» ارتباط معناداری با موفقیت و عملکرد تحصیلی دانشجویان دارد.
در این آزمایش یکماهه، شرکتکنندگان موظف بودند الگوی خواب و بیداری خود را به صورت روزانه در دفترچههای آنلاین ثبت کنند. همچنین گروهی از آنها مجهز به ساعتهای مچی هوشمندی شدند که میزان قرار گرفتنشان در معرض نور محیطی را اندازهگیری میکرد و در کنار آن، نمونههای بزاق خود را برای سنجش سطح هورمونهای مرتبط با خواب و بیداری در اختیار محققان قرار دادند.
پژوهشگران با تحلیل این دادههای دقیق، معیار علمی جدیدی به نام «شاخص نظم خواب» (SRI) را ابداع کردند. این شاخص در بازهای از صفر تا ۱۰۰ تعریف میشود و احتمال اینکه فردی در دو مقطع زمانی مختلف با فاصله دقیق ۲۴ ساعت، در وضعیت خواب یا بیداری یکسانی قرار داشته باشد را میسنجد. برای نمونه، فردی که دو روز متوالی دقیقاً رأس ساعت ۱۰ شب بخوابد و ساعت ۶ صبح بیدار شود، امتیاز کامل ۱۰۰ را میگیرد. هرچه زمان خواب و بیداری از یک روز به روز دیگر انحراف بیشتری داشته باشد، این امتیاز کاهش مییابد؛ به طوری که امتیاز صفر به معنای خوابیدن کاملاً تصادفی و بدون هیچگونه الگوی مشخص است.
فیلیپس و کلرکس پس از محاسبه میانگین امتیاز شرکتکنندگان، افراد دارای بالاترین امتیاز را در گروه «خوشخوابهای منظم» و افراد دارای پایینترین امتیاز را در گروه «خوابهای نامنظم» دستهبندی کردند. نکته شگفتانگیز این بود که مجموع ساعات خواب هر دو گروه در طول شبانهروز تقریباً برابر و کمی بیش از هفت ساعت بود. با این حال، افرادی که منظم زودتر به رختخواب میرفتند، چرتهای روزانه کمتری داشتند و بخش عمده خواب خود را در ساعات شب تجربه میکردند. این تفاوت در زمانبندی، بازتاب مستقیمی بر کارنامه تحصیلی آنها داشت: میانگین معدل دانشجویان منظم ۳.۷۲ و معدل دانشجویان دارای خواب نامنظم ۳.۴۲ ثبت شد.